01Con số làm ai cũng bất ngờ
Một clip mười giây ở 25 khung hình mỗi giây cần 250 bức ảnh. Với khoảng cách chụp bốn giây, bạn phải đứng cạnh chân máy gần mười bảy phút. Kéo lên một chuỗi ba mươi giây cho đã mắt thì bạn ở đó năm mươi phút, và một tác phẩm hoàn chỉnh dài hai phút ngốn gần cả ngày. Time-lapse là việc cần kiên nhẫn nhất bạn có thể làm với một chiếc máy ảnh, và các clip hoàn chỉnh ngắn đến mức người ta thường đánh giá thấp nó gấp năm lần.
Hãy lên kế hoạch cho việc này trước khi lái xe đến đâu đó. Mang theo thứ gì đó để ngồi, nhiều pin hơn bạn nghĩ, và chấp nhận rằng mỗi buổi bạn sẽ có hai hoặc ba chuỗi dùng được chứ không phải mười.
02Chọn khoảng cách chụp
Quy tắc rất đơn giản: khoảng cách chụp phải đủ ngắn để không có thứ quan trọng nào di chuyển quá một phần nhỏ của khung hình giữa các khung. Nếu một đám mây băng qua toàn bộ bố cục trong hai phút thực và bạn chụp mỗi tám giây, đám mây đó sẽ nhảy từng bước thấy rõ và clip bị giật. Giảm một nửa khoảng cách chụp là nó chảy mượt.
Điều quan trọng không phải tốc độ thật của đối tượng mà là tốc độ biểu kiến của nó trong khung hình, nên tiêu cự làm thay đổi câu trả lời. Cùng một đám mây chụp ở 200mm cần khoảng cách chụp ngắn hơn nhiều so với ở 16mm, vì nó băng qua khung hình nhanh hơn hẳn. Khi chưa chắc, hãy chụp ngắn hơn bạn nghĩ: bạn luôn có thể bỏ bớt mỗi khung thứ hai khi dựng, nhưng không bao giờ tạo ra được một khung chưa từng chụp.
03Tốc độ màn trập: khác biệt giữa chảy mượt và giật
Đặt màn trập bằng khoảng một nửa khoảng cách chụp. Đây là phiên bản time-lapse của quy tắc 180 độ trong quay video, và là khác biệt chất lượng lớn nhất giữa time-lapse nghiệp dư và chuyên nghiệp. Mỗi khung hình mang đủ độ nhòe chuyển động để chồng lên khung kế tiếp, nên chuyển động trông liên tục thay vì một loạt khoảnh khắc đóng băng.
Ban ngày, điều này nghĩa là phơi sáng hai giây ở khoảng cách chụp bốn giây, không thể làm được nếu không có kính lọc ND mạnh. ND 6 hoặc 10 stop là thiết bị time-lapse tiêu chuẩn chính vì lý do này. Nếu không đạt được, màn trập ngắn hơn vẫn dùng được, chỉ là trông giật cục rõ hơn, và hiệu ứng càng tệ khi đối tượng di chuyển càng nhanh.
04Hai thứ cần tắt trước khi bắt đầu
Lấy nét tự động và chống rung hình ảnh. Lấy nét tự động sẽ dò nhẹ giữa các khung hình, và những khác biệt nhỏ xíu hiện ra thành độ mềm nhấp nháy. Chống rung trên chân máy cố sửa một chuyển động không hề có và có thể làm khung hình trôi qua hàng trăm lần phơi sáng. Hãy khóa nét bằng tay, tắt chống rung, và dùng phơi sáng thủ công để máy không đo sáng lại và gây nhấp nháy.
Cân bằng trắng tự động. Cùng lý do. Để ở chế độ tự động, nó sẽ lệch nhẹ giữa các khung hình và gây ra nhấp nháy màu rất mất công gỡ sau này. Hãy đặt một lần, theo Kelvin, rồi để yên. Nếu chụp RAW, bạn có thể đổi sau cho mọi khung hình cùng lúc, đó là lý do khác để chụp RAW với bất cứ cảnh nào có ánh sáng thay đổi.
05Câu hỏi thường gặp
Hai đến năm giây cho mây bình thường, một đến hai giây cho mây bão nhanh, đến tám giây cho mây ti mỏng ở cao. Nếu mây băng qua khung hình trong chưa đầy hai phút thực, hãy chọn ngắn hơn.
Khoảng một nửa khoảng cách chụp, dạng time-lapse của quy tắc 180 độ. Nó cho mỗi khung hình đủ độ nhòe chuyển động để hòa vào khung kế tiếp. Ban ngày cần kính lọc ND mạnh.
RAW bất cứ khi nào ánh sáng thay đổi trong chuỗi, tức là mọi cảnh bình minh, hoàng hôn và chuyển từ ngày sang đêm. JPEG chấp nhận được với các chuỗi dài trong ánh sáng ổn định. Hãy nhớ rằng một chuỗi 3,000 khung hình là 3,000 lần bấm màn trập cơ.
Hầu như luôn do phơi sáng tự động, cân bằng trắng tự động hoặc khẩu độ bị đặt lại giữa các khung hình. Hãy khóa phơi sáng và cân bằng trắng bằng tay. Với một số ống kính, mở khẩu hết cỡ giúp tránh những sai lệch nhỏ của lá khẩu gây ra phần còn lại.