01Liczba, która zaskakuje każdego
Dziesięciosekundowy klip w 25 klatkach na sekundę potrzebuje 250 zdjęć. Przy czterosekundowym interwale to prawie siedemnaście minut stania przy statywie. Wydłuż to do satysfakcjonującej trzydziestosekundowej sekwencji i jesteś tam pięćdziesiąt minut, a dwuminutowy gotowy materiał to większość dnia. Timelapse to najbardziej wymagająca cierpliwości rzecz, jaką można robić aparatem, a gotowe klipy są tak krótkie, że ludzie regularnie zaniżają ten czas pięciokrotnie.
Zaplanuj to, zanim dokądś pojedziesz. Weź coś do siedzenia, więcej baterii, niż ci się wydaje, i pogódź się z tym, że w jednej sesji powstaną dwie albo trzy użyteczne sekwencje, a nie dziesięć.
02Dobór interwału
Zasada jest prosta: interwał musi być na tyle krótki, żeby nic ważnego nie przesuwało się między klatkami o więcej niż mały ułamek kadru. Jeśli chmura przechodzi przez całą kompozycję w dwie minuty czasu rzeczywistego, a ty robisz zdjęcie co osiem sekund, chmura skacze widocznymi krokami i klip miga. Skróć interwał o połowę, a wszystko popłynie.
Liczy się nie rzeczywista prędkość obiektu, tylko jego pozorna prędkość w twoim kadrze, więc ogniskowa zmienia odpowiedź. Ta sama chmura przy 200mm wymaga dużo krótszego interwału niż przy 16mm, bo przechodzi przez kadr znacznie szybciej. Gdy nie masz pewności, fotografuj częściej, niż myślisz: zawsze możesz wyrzucić co drugą klatkę w montażu, ale nigdy nie dorobisz klatki, której nie zrobiono.
03Czas migawki: różnica między płynnością a migotaniem
Ustaw migawkę na około połowę interwału. To odpowiednik reguły 180 stopni z wideo, ale dla timelapse, i największa różnica jakościowa między amatorskim a profesjonalnym timelapse. Każda klatka niesie dość rozmycia ruchu, żeby nachodzić na następną, więc ruch wygląda na ciągły, a nie jak seria zatrzymanych chwil.
W dzień oznacza to dwusekundową ekspozycję przy czterosekundowym interwale, co bez mocnego filtra szarego jest niemożliwe. Filtr ND 6 lub 10 przysłon to standardowy sprzęt do timelapse właśnie z tego powodu. Jeśli się nie da, krótsza migawka też działa, tylko wygląda wyraźnie bardziej szarpano, a efekt jest tym gorszy, im szybciej porusza się obiekt.
04Dwie rzeczy do wyłączenia przed startem
Autofokus i stabilizacja obrazu. Autofokus lekko szuka ostrości między klatkami, a drobne różnice widać jako pulsującą miękkość. Stabilizacja na statywie próbuje korygować ruch, którego nie ma, i może przesunąć kadr przez setki ekspozycji. Zablokuj ostrość ręcznie, wyłącz stabilizację i użyj ręcznej ekspozycji, żeby aparat nie mierzył światła od nowa i nie migał.
Automatyczny balans bieli. Ten sam powód. Zostawiony na auto, będzie się lekko zmieniał między klatkami i da migotanie kolorów, które żmudnie usuwa się potem. Ustaw go raz, w kelwinach, i zostaw. Jeśli fotografujesz w RAW, możesz zmienić go później dla wszystkich klatek naraz, i to jest drugi powód, dla którego warto robić RAW wszędzie tam, gdzie światło się zmienia.
05Najczęściej zadawane pytania
Od dwóch do pięciu sekund dla zwykłych chmur, od jednej do dwóch dla szybkich chmur burzowych, do ośmiu dla wysokich cienkich cirrusów. Jeśli chmura przechodzi przez kadr w czasie krótszym niż dwie minuty rzeczywistego czasu, skróć interwał.
Około połowy interwału, czyli odpowiednik reguły 180 stopni dla timelapse. Dzięki temu każda klatka ma dość rozmycia ruchu, żeby wtopić się w następną. W dzień potrzebny do tego mocny filtr ND.
RAW zawsze, gdy światło zmienia się w trakcie sekwencji, czyli przy każdym wschodzie, zachodzie i ujęciu z dnia w noc. JPEG da się obronić przy długich sekwencjach w stałym świetle. Pamiętaj, że sekwencja 3,000 klatek to 3,000 zadziałań migawki mechanicznej.
Prawie zawsze winna jest automatyczna ekspozycja, automatyczny balans bieli albo przysłona ustawiana od nowa między klatkami. Zablokuj ekspozycję i balans bieli ręcznie. W niektórych obiektywach pełny otwór przysłony omija drobne niespójności przysłony, które powodują całą resztę.