01Hệ số crop là gì, trong một đoạn văn
Ống kính chiếu ra một hình ảnh tròn. Cảm biến nằm phía sau và ghi lại một hình chữ nhật trong vòng tròn đó. Hình chữ nhật nhỏ hơn ghi được ít phần của vòng tròn hơn, nên bức ảnh trông như được zoom vào dù ống kính không hề thay đổi. Hệ số crop chỉ là tỷ lệ giữa đường chéo full frame và đường chéo của định dạng đó, và nhân tiêu cự của bạn với nó sẽ cho biết ống kính full frame nào sẽ cho cùng một khung hình. Ống 50mm trên Micro Four Thirds có khung hình như ống 100mm trên full frame. Ống kính vẫn là 50mm; nó vẫn thu ánh sáng như một ống 50mm; chỉ là nó nhìn thấy ít hơn.
02Phần gây ra mọi tranh cãi: khẩu độ
Hai phát biểu đúng nghe có vẻ mâu thuẫn. Thứ nhất: f/2.8 là f/2.8 trên mọi định dạng. Máy đo sáng của bạn không biết và không quan tâm cảm biến nào nằm sau ống kính, và phơi sáng hoàn toàn giống nhau. Ai bảo bạn “hiệu chỉnh” phơi sáng theo hệ số crop là sai.
Thứ hai: với cùng một khung hình, cảm biến nhỏ hơn hoạt động như một khẩu độ nhỏ hơn về độ sâu trường ảnh và nhiễu. Nhân cả tiêu cự và số f với hệ số crop để ra tổ hợp full frame cho cùng một bức ảnh, cả về khung hình lẫn độ tách hậu cảnh. Vì vậy 25mm f/1.8 trên Micro Four Thirds cho bạn bức ảnh mà 50mm f/3.6 cho trên full frame. Cả hai phát biểu cùng đúng vì chúng trả lời những câu hỏi khác nhau: một cái nói về phơi sáng trên mỗi đơn vị diện tích, cái kia nói về tổng ánh sáng thu được trên toàn khung hình.
03Cột diện tích thật sự nói với bạn điều gì
Con số hữu ích nhất trong bảng phía trên là diện tích so với full frame, vì diện tích cảm biến quyết định hiệu năng thiếu sáng nhiều hơn hẳn số megapixel. Cảm biến full frame thu được khoảng 2.3 lần ánh sáng của cảm biến APS-C và bốn lần của Micro Four Thirds ở cùng khung hình và khẩu độ, tương đương lợi thế nhiễu khoảng một và hai stop. Đó là phiên bản trung thực của nhận định “full frame tốt hơn khi thiếu sáng”, và nó đáng giá khoảng một stop ISO cho mỗi stop của hệ số crop.
Nó cũng có chiều ngược lại. Người chụp phong cảnh và động vật hoang dã thường muốn độ sâu trường ảnh nhiều hơn, không phải ít hơn, và thân máy Micro Four Thirds tặng họ thêm hai stop miễn phí, trong một tổ hợp thân máy và ống kính nhẹ chỉ bằng một nửa. Ống 300mm f/4 trên Micro Four Thirds có khung hình như ống 600mm và nhét vừa túi áo khoác. Không có định dạng nào thắng mọi mặt.
04Câu hỏi thường gặp
Không. f/2.8 ở 1/200 và ISO 400 là cùng một phơi sáng trên mọi định dạng. Hệ số crop ảnh hưởng đến khung hình, độ sâu trường ảnh và tổng ánh sáng thu được trên khung hình, không bao giờ ảnh hưởng đến số đo của máy đo sáng.
Diện tích lớn gấp khoảng 2.3x so với cảm biến APS-C 23.5x15.6mm, và khoảng 2.6x so với phiên bản 22.3x14.9mm của Canon. Đó là lợi thế thu sáng khoảng một và một phần tư stop ở cùng khung hình.
Do các quyết định sản xuất từ trước đến nay, không có gì hơn. Canon chọn 22.3x14.9mm cho hệ số crop 1.6x trong khi Sony, Nikon, Fujifilm và Pentax dùng khoảng 23.5x15.6mm cho 1.53x. Khác biệt nhỏ nhưng nó làm thay đổi mọi con số quy đổi tương đương, nên cả hai được liệt kê riêng ở đây.
Medium format kỹ thuật số, như Fujifilm GFX và Hasselblad, là 44x33mm: diện tích khoảng 1.7x full frame. Có thật, nhưng còn xa mới bằng khung phim 6x7cm mà cái tên gợi nhớ. Bước từ APS-C lên full frame là một bước nhảy lớn hơn bước từ full frame lên medium format kỹ thuật số.